lymfevocht

lymfevocht

wat is lymfevocht? lymfeknopen? wat doet het?

lichaamsvocht

Al het vocht in je lichaam is ofwel

  • vocht binnenin je lichaamscellen, dan heet het Cytoplasma of intercellulair vocht.
  • en lichaamsvocht buiten je cellen, extracellulair vocht. Dan kun je denken aan bloed, speeksel, maagzuur, urine, traanvocht, zweet, moedermelk, gal, enz., enz. en lymfevocht

In dit blog gaat het dus om die laatste.

bloedcirculatie

Naarmate je zuurstofrijke bloed vanuit de grote slagaderen bij bijvoorbeeld je onderbeen of arm aankomt, verdeelt het zich over steeds kleinere bloedvaatjes, de allerkleinste heten capillairen. Doordat je aderen geen gesloten buisje zijn maar kleine openingetjes hebben kan, door de bloeddruk, het vocht in het bloed, het bloedplasma, naar de omringende cellen. Het wordt als het ware uit de capillairen geperst. Daarbij neemt het zuurstof en bouwstoffen en hormonen mee die de cellen van ‘voeding’ voorzien. Dat uitgetreden bloedplasma heet op dat moment lymfevocht. Het verspreid zich tussen de celletjes door en neemt intussen ook nog allerlei afvalstoffen mee die door al die lichaamscelletjes worden uitgescheiden.

lymfesysteem

Zoals bij je bloedcirculatie de slagaderen zich vanaf het hart van groot naar steeds kleiner en verfijnder over het lichaam verdelen tot in alle uithoeken, zo is het met het lymfesysteem het omgekeerde het geval. Van bijna onzichtbaar lymfe-capilairnetwerken tussen de cellen, zoals het in 2018 ontdekte intertitium, komen al die fijne netwerkjes samen in kleine lymfevaten. Deze lymfevaten komen uit bij een lymfeknoop. Op 1 lymfeknoop kunnen honderden lymfevaten uitkomen, als een spinnetje met duizend pootjes. Op de tekening hierboven zijn dat de verdikkingen die je ziet, er zijn er dus een heleboel. (even tussendoor: “lymfeklieren” bestaan niet want een klier produceert zelf vocht en dat doet zo’n lymfeknobbeltje niet, vandaar lymfeknoop, het is een knooppunt).

Vanuit de lymfeknopen lopen grotere lymfevaten die uiteindelijk net voor het hart uitkomen op de bovenste holle ader, de vena subclavia sinistra. In deze ‘retour-hoofd-ader’ die uitkomt op het hart mengt het lymfevocht zich weer met het zuurstofarme bloed en wordt terug opgenomen in de bloedcirculatie. Je nieren filteren ongeveer 60 liter bloed per uur, daarmee worden de afvalstoffen die het lymfevocht heeft aangevoerd via je urine afgevoerd.

immuunsysteem

Het lymfesysteem is onderdeel van je immuunsysteem. In dat lymfevocht drijven losse cellen, de lymfocyten, daar hebben we er ongeveer 10¹² van en ze vormen ongeveer 2% van ons totale lichaamsgewicht. Die specifieke cellen controleren of er nog ergens een virusje of bacterie rondzwerft, wat ze dan gelijk kunnen opruimen. En in die lymfeknopen zitten ook héél veel lymfocyten, ons immuunsysteem is er dus heel actief om al het lymfevocht te controleren op ziekteverwekkers en als er dan opeens wat tussen zit, zetten de knopen op en worden ze dik en gevoelig.  Die lymfeknopen zitten overal in je lijf verspreid en controleren allemaal een eigen gebiedje (tekening).

oeps! waar is de uitgang?

Zoals je al las moeten de lymfeknopen al het lymfevocht controleren op ziekteverwekkers die door honderden lymfebaantjes worden aangevoerd.  Ook uitzaaiende kankercellen worden in een lymfeknoop tegen gehouden en die knoop zwelt dan op. Daarom is het controleren van je lymfeknopen onderdeel van je borstcontrole. Als dus zo’n lymfeknoop wordt weggehaald bij bijvoorbeeld uitgezaaide borstkanker is opeens de afvoer voor al die lymfebaantjes weg. Dan loopt dat gebiedje, in dit voorbeeld een arm, vol met lymfevocht want de continue aanvoer van vocht gaat door omdat het onderdeel is van de bloedcirculatie. Dit ‘vollopen’ van je arm wordt lymfe-oedeem genoemd. Door oefeningen, veel geduld en massage kan een deel toch weggewerkt worden. Zo’n massage heet dan lymfedrainage omdat door de lichte druk het lymfevocht uit de arm wordt gewerkt richting andere lymfeknopen die het dan kunnen afvoeren.

In mijn massage pas ik niet bewust lymfedrainage toe, het is meer een bijkomend gegeven. Door het masseren van de spieren en het bindweefsel richting het hart, wordt ook het lymfevocht met de afvalstoffen versneld afgevoerd.

vocht vasthouden

In het bloed zitten onder andere ook bloedeiwitten. Bij een normale bloeddruk blijven die binnen de bloedcirculatie, ze kunnen niet door de aderwand omdat ze te groot zijn. Is je bloeddruk veels te hoog dan rekt de vaatwand dermate op dat ook die eiwitten eruit geperst worden. Deze komen dan tussen de cellen terecht. Omdat die eiwitten heel graag vocht vasthouden kan het niet afgevoerd worden via het lymfesysteem en blijft daar ter plekke zitten. Het systeem raakt daardoor ontregeld.

Maar ook door hartfalen kan het lymfatisch systeem ontregelt raken, dan lopen ofwel het onderlichaam óf de longen vol (“u hebt vocht achter de longen”, het vocht zit in de longen en er niet “achter”!). Je krijgt dan plaspillen voor geschreven om het teveel aan vocht kwijt te raken. Lymfedrainage mag in zo’n geval niet worden toegepast.

binnenkort nog wat over ‘pitting” en “non-pitting” oedeem, maar nu eerst weer even lekker de tuin in.

groetjes Ronny

TERUG NAAR OVERZICHTSPAGINA

Leave a reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>